Kategoritë e Scope 3: të 15 kategoritë e GHG Protocol, me shembuj
Scope 3 përfshin emetimet e tjera në zinxhirin e vlerës, ato që nuk hyjnë në Scope 1 dhe Scope 2. GHG Protocol i ndan në pesëmbëdhjetë kategori. Tetë janë në anën e blerjeve (upstream), pra vijnë nga ajo që blini. Shtatë janë në anën e shitjeve (downstream), pra vijnë nga ajo që shisni. Shumica e pyetësorëve të klientëve kërkojnë vetëm disa prej tyre.
Të 15 kategoritë e Scope 3 në një tabelë
Ana e blerjeve (upstream): ajo që blini
Kategoritë 1 deri 8| # | Kategoria | Çfarë përfshin |
|---|---|---|
| 1 | Mallrat dhe shërbimet e blera. | Nxjerrja, prodhimi dhe transporti i asaj që blini: lëndë të para, ambalazh, pjesë, shërbime që ua jepni të tjerëve. |
| 2 | Mjetet kapitale. | E njëjta gjë, por për pasuritë që përdoren për shumë vite: makineri, automjete, ndërtesa dhe pajisje. |
| 3 | Emetimet e tjera nga lëndët djegëse dhe energjia, që nuk hyjnë në Scope 1 ose 2. | Emetimet që lindin para se lënda djegëse dhe rryma t’ju arrijnë juve, si dhe humbjet e rrymës në rrjet. |
| 4 | Transporti dhe shpërndarja në anën e blerjeve. | Sjellja e mallrave të blera deri te ju, si dhe transporti i mallrave tuaja që e paguani ju, me automjete që nuk janë tuajat. |
| 5 | Mbeturinat nga puna e kompanisë. | Largimi dhe trajtimi i mbeturinave tuaja nga një kompani tjetër. |
| 6 | Udhëtimet e punës. | Udhëtimet e punës të punonjësve me mjete që nuk janë të kompanisë: avion, tren, autobus dhe veturë. Karbon360 e mbulon këtë kategori. |
| 7 | Ardhja e punonjësve në punë. | Rruga e punonjësve nga shtëpia në punë dhe kthimi. Karbon360 e mbulon këtë kategori. |
| 8 | Pasuritë e marra me qira. | Ato që merrni me qira dhe që nuk janë llogaritur ende në Scope 1 ose 2. |
Ana e shitjeve (downstream): ajo që shisni
Kategoritë 9 deri 15| # | Kategoria | Çfarë përfshin |
|---|---|---|
| 9 | Transporti dhe shpërndarja në anën e shitjeve. | Transporti dhe magazinimi i produkteve tuaja pas shitjes, kur nuk i paguani ju. |
| 10 | Përpunimi i produkteve të shitura. | Emetimet kur klienti e përpunon më tej produktin tuaj gjysmë të gatshëm, p.sh. kur nga çeliku bën pjesë. |
| 11 | Përdorimi i produkteve të shitura. | Emetimet kur klientët e përdorin atë që u keni shitur, p.sh. energjia që harxhon produkti gjatë përdorimit. |
| 12 | Produktet e shitura në fund të jetës. | Hedhja dhe riciklimi i produkteve tuaja kur nuk përdoren më. |
| 13 | Pasuritë e dhëna me qira. | Ato që janë pronë e juaja dhe ua jepni të tjerëve me qira. |
| 14 | Françizat. | Emetimet e njësive me françizë që nuk hyjnë në Scope 1 ose 2 tuaj. |
| 15 | Investimet. | Emetimet e asaj ku investoni ose që financoni. Kur bankat flasin për emetime të financuara, kanë parasysh këtë kategori. |
Cilat kategori të Scope 3 kanë peshë për një eksportues
Varet nga produkti. Te një prodhues, zakonisht më të mëdhatë janë mallrat e blera (kategoria 1) dhe transporti (kategoritë 4 dhe 9). Për produktet që harxhojnë energji, përdorimi dhe fundi i jetës (11 dhe 12) mund të jenë pjesa më e madhe. Për një bankë, kategoria 15 është pothuajse i gjithë inventari.
Por klientët kërkojnë më pak se kaq. Pyetësorët dhe formularët e bankave pyesin së pari për udhëtimet e punës (6) dhe për ardhjen e punonjësve në punë (7). Prandaj Karbon360 sot i mbulon pikërisht këto dy kategori.
Para se të filloni, lexoni kërkesën dhe përgjigjuni për kategoritë që përmend ajo.
Si lidhen kategoritë e Scope 3 me Scope 1 dhe 2
Brenda një inventari, Scope 1, 2 dhe 3 nuk mbivendosen. Por nga një kompani te tjetra ato lidhen: emetimet tuaja Scope 1 janë për klientët tuaj kategoria 1 e Scope 3. Për pamjen e plotë lexoni emetimet Scope 1, 2 dhe 3, të shpjeguara, ose zërat e fjalorit për Scope 1, Scope 2 dhe Scope 3.
Çfarë bëni me kategoritë që nuk i keni llogaritur
Kur e thoni hapur çfarë keni lënë jashtë, kjo pranohet. Një shifër e sajuar nuk pranohet. Nëse pyetësori kërkon një kategori të Scope 3 që nuk e keni në inventar, shkruani se nuk hyn në kufirin e llogaritjes tani dhe, nëse e dini, kur pritni ta shtoni. Karbon360 e tregon kufirin e vet në të njëjtën mënyrë: në çdo raport shkruan 2 nga 15 kategori.
Kategoritë janë të përcaktuara në GHG Protocol Corporate Value Chain (Scope 3) Standard.
Lexoni më shumë
- Scope 3: udhëtimet e punës dhe ardhja në punë — si regjistrohen kategoritë 6 dhe 7
- Pyetësorët për furnitorët — si t’i përgjigjeni një kërkese për Scope 3
- Burimet e emetimeve që mbështet platforma — çfarë funksionon sot dhe çfarë është në plan
Pyetjet më të shpeshta
Sa kategori ka Scope 3?
Pesëmbëdhjetë. Standardi i GHG Protocol për zinxhirin e vlerës (Scope 3) i ndan këto emetime në tetë kategori në anën e blerjeve dhe shtatë në anën e shitjeve.
A duhet t’i raportoj të 15 kategoritë e Scope 3?
Standardi i Scope 3 kërkon që kompania t’i llogarisë të gjitha kategoritë, ose të tregojë dhe të arsyetojë ato që lë jashtë. Në praktikë, një kufi i thënë qartë vlen më shumë se një shifër e hamendësuar për një kategori që nuk ka peshë për biznesin tuaj.
Cilat kategori të Scope 3 mbulon Karbon360?
Udhëtimet e punës (kategoria 6) dhe ardhjen e punonjësve në punë (kategoria 7). Çdo raport e shënon këtë si 2 nga 15 kategori. Kategoritë e tjera janë në planin e zhvillimit.
Çfarë dallimi ka mes anës së blerjeve dhe anës së shitjeve?
Kategoritë në anën e blerjeve (upstream) janë emetimet nga ajo që blini. Kategoritë në anën e shitjeve (downstream) janë emetimet nga ajo që shisni, pasi të ketë dalë nga duart tuaja.
Përgjigjuni për kategoritë që ju kërkohen. Për të tjerat, thoni qartë ku është kufiri.
Karbon360 sot mbulon udhëtimet e punës dhe ardhjen e punonjësve në punë. Çdo raport e tregon kufirin si 2 nga 15 kategori.