CBAM: τι είναι και τι πρέπει να ζητήσετε από τον προμηθευτή σας.
Ο CBAM, στα ελληνικά ΜΣΠΑ, βάζει τιμή στις εκπομπές που είναι ενσωματωμένες σε σίδηρο και χάλυβα, αλουμίνιο, τσιμέντο, λιπάσματα, υδρογόνο και ηλεκτρική ενέργεια που εισάγονται στην ΕΕ. Την υποχρέωση την έχει ο εισαγωγέας. Τα δεδομένα όμως βρίσκονται στο εργοστάσιο του προμηθευτή, για παράδειγμα στη Βόρεια Μακεδονία, την Αλβανία, το Κόσοβο, τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη ή το Μαυροβούνιο.
Ενημέρωση: Νοέμβριος 2026 · Πηγές: Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ΑΑΔΕ
Τι είναι ο Μηχανισμός Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα.
CBAM τι είναι, με μία πρόταση
Ο Μηχανισμός Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (ΜΣΠΑ, CBAM) θεσπίστηκε με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2023/956. Ο εισαγωγέας πληρώνει για τις εκπομπές που ενσωματώνονται στα προϊόντα που αγοράζει εκτός ΕΕ περίπου ό,τι θα πλήρωνε ένας Ευρωπαίος παραγωγός στο Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της ΕΕ (ΣΕΔΕ). Η τιμή των πιστοποιητικών ΜΣΠΑ ακολουθεί την τιμή των δικαιωμάτων του ΣΕΔΕ.
Ο μηχανισμός εφαρμόζεται σταδιακά, όσο μειώνεται η δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων στους Ευρωπαίους παραγωγούς των ίδιων τομέων. Γι’ αυτό το κόστος είναι μικρό το 2026 και αυξάνεται κάθε χρόνο μέχρι το 2034.
CBAM και εισαγωγείς: ποιος έχει την υποχρέωση
Από 1η Ιανουαρίου 2026, όποιος εισάγει προϊόντα ΜΣΠΑ πάνω από 50 τόνους καθαρής μάζας τον χρόνο πρέπει να έχει την ιδιότητα του αδειοδοτημένου διασαφιστή ΜΣΠΑ. Αυτός υποβάλλει την ετήσια δήλωση και αγοράζει και παραδίδει τα πιστοποιητικά. Μπορεί να είναι ο ίδιος ο εισαγωγέας ή ο έμμεσος τελωνειακός αντιπρόσωπός του.
Ο παραγωγός εκτός ΕΕ, ο φορέας εκμετάλλευσης της εγκατάστασης, δεν έχει άμεσες υποχρεώσεις από τον κανονισμό. Όμως πραγματικές τιμές εκπομπών μπορούν να χρησιμοποιηθούν μόνο αν ο φορέας τις έχει παρακολουθήσει και υπολογίσει σύμφωνα με τον Εκτελεστικό Κανονισμό (ΕΕ) 2025/2547 και τις έχει επαληθεύσει διαπιστευμένος επαληθευτής.
Ο ρόλος της ΑΑΔΕ
Στην Ελλάδα η ΑΑΔΕ είναι η Εθνική Αρχή για την εφαρμογή του ΜΣΠΑ. Η αίτηση για την ιδιότητα του αδειοδοτημένου διασαφιστή υποβάλλεται μέσω της Ευρωπαϊκής Πύλης CBAM από εισαγωγείς εγκατεστημένους στην Ελλάδα, με ενεργό αριθμό EORI.
Σύμφωνα με την ΑΑΔΕ, όσοι υπέβαλαν αίτηση έως τις 31 Μαρτίου 2026 μπορούσαν να συνεχίσουν προσωρινά τις εισαγωγές μέχρι την τελική απόφαση. Μετά από αυτή την ημερομηνία, εισαγωγές πάνω από το όριο χωρίς ενεργή άδεια ή εμπρόθεσμη αίτηση δεν επιτρέπονται.
Οδηγίες υπάρχουν στο aade.gr, στη διαδρομή Τελωνεία › Πληροφορίες προς Οικονομικούς Φορείς › Απαγορεύσεις Περιορισμοί › ΜΣΠΑ-CBAM. Για ερωτήματα η ΑΑΔΕ δίνει τη διεύθυνση cbam@aade.gr.
Οι ημερομηνίες που μετράνε.
Μεταβατική περίοδος
Τριμηνιαίες εκθέσεις, χωρίς κόστος
Οριστική περίοδος
Οι ενσωματωμένες εκπομπές αποκτούν τιμή
Συλλογή δεδομένων 2026
Το έτος αναφοράς δεν μπορεί να είναι πριν το 2026
Πώληση πιστοποιητικών
Στην κοινή κεντρική πλατφόρμα
Πρώτη ετήσια δήλωση ΜΣΠΑ
Για τις εισαγωγές του 2026
Ενσωματωμένες εκπομπές και προκαθορισμένες τιμές.
Άμεσες και έμμεσες ενσωματωμένες εκπομπές
Οι άμεσες εκπομπές προέρχονται από τις διεργασίες παραγωγής, μαζί με τη θέρμανση και την ψύξη που χρησιμοποιούνται. Οι έμμεσες προέρχονται από την παραγωγή της ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώνεται. Μετρώνται και οι εκπομπές των πρόδρομων υλικών (precursors), όπως το κλίνκερ στο τσιμέντο.
Στην οριστική περίοδο, για σίδηρο και χάλυβα, αλουμίνιο και υδρογόνο μετρούν μόνο οι άμεσες εκπομπές. Για τσιμέντο και λιπάσματα δηλώνονται άμεσες και έμμεσες.
Τι γίνεται χωρίς δεδομένα από τον προμηθευτή
Αν δεν υπάρχουν επαληθευμένες πραγματικές εκπομπές, ο διασαφιστής χρησιμοποιεί τις προκαθορισμένες τιμές (default values) του Παραρτήματος Ι του Εκτελεστικού Κανονισμού (ΕΕ) 2025/2621, όπως διορθώθηκε με τον Εκτελεστικό Κανονισμό (ΕΕ) 2026/1740. Είναι ανά χώρα και ανά έτος, και αυξάνονται με προσαύξηση 10% το 2026, 20% το 2027 και 30% από το 2028. Για τα λιπάσματα η προσαύξηση είναι 1%.
Αν το προϊόν ή η χώρα δεν αναφέρεται, ισχύει ο πίνακας «άλλες χώρες και εδάφη», που βασίζεται στον μέσο όρο των δέκα χωρών εξαγωγής με τη μεγαλύτερη ένταση εκπομπών. Η Επιτροπή σημειώνει ότι οι προκαθορισμένες τιμές με την προσαύξηση έχουν οριστεί ώστε να μην υποεκτιμούν τις εκπομπές, οπότε στις περισσότερες περιπτώσεις συμφέρει να χρησιμοποιούνται πραγματικές τιμές.
Τσιμέντο Portland από τα Βαλκάνια: η προκαθορισμένη τιμή.
Γκρι τσιμέντο Portland, ΣΟ 2523 29 00, άμεσες και έμμεσες εκπομπές μαζί, σε tCO₂e ανά τόνο. Βασική τιμή από το αρχείο της Επιτροπής· οι τιμές με προσαύξηση είναι δικός μας υπολογισμός (τιμή × 1 + προσαύξηση).
ΣΟ 2523 29 00 · Γκρι τσιμέντο Portland
Επίσημες τιμές| Χώρα παραγωγής | Βασική τιμή | 2026 (+10%) | 2027 (+20%) | 2028 (+30%) |
|---|---|---|---|---|
| Αλβανία | 0,930 | 1,023 | 1,116 | 1,209 |
| Βόρεια Μακεδονία | 0,960 | 1,056 | 1,152 | 1,248 |
| Βοσνία-Ερζεγοβίνη | 0,980 | 1,078 | 1,176 | 1,274 |
| Μαυροβούνιο, Κόσοβο («άλλες χώρες και εδάφη») | 1,440 | 1,584 | 1,728 | 1,872 |
Τι να ζητήσετε από τον προμηθευτή σας εκτός ΕΕ.
Στείλτε τη λίστα στον φορέα εκμετάλλευσης της εγκατάστασης που παράγει το προϊόν, όχι μόνο στον έμπορο. Σύμφωνα με την Επιτροπή, οι επαληθευμένες πραγματικές εκπομπές πρέπει να έρχονται από τον φορέα που παρήγαγε το προϊόν.
Για κάθε εγκατάσταση και κάθε προϊόν
Προς τον φορέα εκμετάλλευσης| # | Τι να ζητήσετε | Γιατί το χρειάζεστε |
|---|---|---|
| 1 | Στοιχεία εγκατάστασης: όνομα, διεύθυνση και χώρα του εργοστασίου | Οι εκπομπές δηλώνονται ανά εγκατάσταση, όχι ανά εταιρεία. |
| 2 | Οκταψήφιο κωδικό ΣΟ κάθε προϊόντος | Οι προκαθορισμένες τιμές και οι δείκτες αναφοράς ορίζονται ανά κωδικό. |
| 3 | Οδό παραγωγής (π.χ. υψικάμινος ή ηλεκτρική κάμινος τόξου) | Επιλέγει τον δείκτη αναφοράς για την προσαρμογή της δωρεάν κατανομής. |
| 4 | Ειδικές ενσωματωμένες εκπομπές, άμεσες και, για τσιμέντο και λιπάσματα, έμμεσες | Είναι ο αριθμός που πολλαπλασιάζει τους τόνους που εισάγετε. |
| 5 | Πρόδρομα υλικά: ποσότητες, χώρα παραγωγής, ενσωματωμένες εκπομπές | Πρόδρομα υλικά που παράγονται στην ΕΕ μετρούν ως μηδέν. |
| 6 | Έκθεση εκπομπών του φορέα για το ημερολογιακό έτος 2026 | Στο υπόδειγμα επικοινωνίας της Επιτροπής, που συνιστάται αλλά δεν είναι υποχρεωτικό. |
| 7 | Έκθεση επαλήθευσης από διαπιστευμένο επαληθευτή | Χωρίς επαλήθευση επιστρέφετε στις προκαθορισμένες τιμές. Οι πρώτες εκθέσεις αναμένονται αρχές 2027. |
| 8 | Τιμή άνθρακα που καταβλήθηκε στη χώρα παραγωγής, αν υπάρχει | Μπορεί να μειώσει τα πιστοποιητικά, αν καταβλήθηκε πραγματικά και δεν επιστράφηκε. |
Προσκαλέστε τον βαλκανικό προμηθευτή σας στο Karbon360.
Το Karbon360 είναι πλατφόρμα διαχείρισης άνθρακα από τη Habitat L.L.C. (Κόσοβο), φτιαγμένη για παραγωγούς χάλυβα, αλουμινίου, τσιμέντου και λιπασμάτων στα Δυτικά Βαλκάνια που εξάγουν στην ΕΕ. Υπολογίζει τις ειδικές ενσωματωμένες εκπομπές ανά κωδικό ΣΟ σύμφωνα με τον Εκτελεστικό Κανονισμό (ΕΕ) 2025/2547 και προετοιμάζει τα δεδομένα για τον διαπιστευμένο επαληθευτή. Το Karbon360 δεν επαληθεύει· κάνει κάθε αριθμό ιχνηλάσιμο για εκείνον που επαληθεύει.
- Έκθεση εκπομπών του φορέα στην επίσημη μορφή 2026 (Excel)
- PDF ιχνηλάτησης κάθε υπολογισμού για τον επαληθευτή
- Ενσωματωμένες προκαθορισμένες τιμές της Επιτροπής για ό,τι δεν μετριέται ακόμη
- Απογραφή κατά το GHG Protocol Corporate Standard, με συντελεστές ειδικούς για κάθε χώρα παραγωγής
= 2.622111 tCO₂e/t
Ερωτήσεις εισαγωγέων για τον ΜΣΠΑ.
CBAM τι είναι με απλά λόγια;
Είναι ένας μηχανισμός της ΕΕ που χρεώνει στον εισαγωγέα τις εκπομπές που ενσωματώνονται σε ορισμένα προϊόντα από χώρες εκτός ΕΕ: σίδηρο και χάλυβα, αλουμίνιο, τσιμέντο, λιπάσματα, υδρογόνο και ηλεκτρική ενέργεια. Ο εισαγωγέας αγοράζει πιστοποιητικά ΜΣΠΑ σε τιμή που ακολουθεί το ΣΕΔΕ της ΕΕ.
Ποια είναι η αρμόδια αρχή για τον CBAM στην Ελλάδα;
Η ΑΑΔΕ, ως Εθνική Αρχή ΜΣΠΑ. Σε αυτήν απευθύνονται οι εισαγωγείς που είναι εγκατεστημένοι στην Ελλάδα για την ιδιότητα του αδειοδοτημένου διασαφιστή, μέσω της Ευρωπαϊκής Πύλης CBAM. Για ερωτήματα: cbam@aade.gr.
Εισάγω λιγότερο από 50 τόνους τον χρόνο. Με αφορά;
Αν η συνολική καθαρή μάζα όλων των προϊόντων ΜΣΠΑ που εισάγετε μέσα στο ημερολογιακό έτος δεν ξεπερνά τους 50 τόνους, εξαιρείστε από τις υποχρεώσεις του ΜΣΠΑ. Το όριο δεν ισχύει για υδρογόνο και ηλεκτρική ενέργεια.
Πόσο κοστίζει ένα πιστοποιητικό ΜΣΠΑ;
Για το 2026 η Επιτροπή δημοσιεύει μία τιμή ανά τρίμηνο εισαγωγής: €75,36 για το πρώτο, €75,28 για το δεύτερο και €82,32 για το τρίτο τρίμηνο. Από το 2027 η τιμή δημοσιεύεται κάθε εβδομάδα.
Τι γίνεται αν ο προμηθευτής δεν μου δώσει δεδομένα;
Δηλώνετε την προκαθορισμένη τιμή της χώρας παραγωγής για τον κωδικό ΣΟ, με την προσαύξηση του έτους, ή την τιμή «άλλες χώρες και εδάφη» αν η χώρα δεν αναφέρεται. Η ευθύνη για τη δήλωση παραμένει στον διασαφιστή.
Μπορώ να αγοράσω έκθεση επαλήθευσης από τρίτους;
Όχι. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι οι επαληθευμένες πραγματικές εκπομπές πρέπει να έρχονται μόνο από τον φορέα που παρήγαγε το προϊόν, και ότι προσφορές επαλήθευσης από τρίτους είναι πιθανότατα απάτη.
Συνέχεια
Από την προκαθορισμένη τιμή στα δεδομένα του εργοστασίου.
Πείτε μας ποιος είναι ο προμηθευτής σας στα Βαλκάνια: τον βοηθάμε να στήσει εγκατάσταση, προϊόντα και πρόδρομα υλικά στο Karbon360, ώστε να λάβετε έκθεση εκπομπών έτοιμη για τον επαληθευτή.