Referencë · Rryma nga rrjeti

Faktori i emetimit të rrymës sipas vendit në Ballkanin Perëndimor, me burimin për secilin.

Faktori i rrjetit elektrik i kthen kilovat-orët e faturës së rrymës në kilogramë CO₂e. Në Ballkanin Perëndimor ai shkon nga afërsisht zero deri mbi një kilogram për kWh. Prandaj vendi që zgjidhni vendos shifrën tuaj më të madhe. Secili faktor më poshtë vlen për një vend të vetëm dhe ka burimin të shënuar.

Metoda sipas vendndodhjes, GHG ProtocolFaktor i veçantë për çdo vend, me burimSi lidhen me Scope 2 dhe CBAM

Përditësuar më 4 nëntor 2026 · Të dhënat e Ember u shkarkuan më 4 nëntor 2026

Pamja e emetimeve në Karbon360: ndarja Scope 1 dhe Scope 2, grafiku rrethor i burimeve dhe burimet më të mëdha të emetimeve për një fabrikë çeliku demo
Scope 2 · fabrikë demo
964.80t CO₂e
Faktori i rrjetit në çdo regjistrim
1.34
kgCO₂e/kWh: faktori i rrjetit elektrik të Kosovës (Banka Botërore / Grütter Consulting, 2016).
0.602
kgCO₂e/kWh: Bosnja dhe Hercegovina, Ember 2024.
0.025
kgCO₂e/kWh: Shqipëria, Ember 2024. Rryma prodhohet kryesisht nga hidrocentralet.
0.212
kgCO₂e/kWh: mesatarja e 27 vendeve të BE-së, Ember 2024.
01 · Bazat

Çfarë është faktori i emetimit të rrjetit.

Përkufizimi

Çfarë është faktori i emetimit për rrymën nga rrjeti?

Faktori i emetimit të rrjetit tregon sa gazra serrë lëshohen mesatarisht për çdo njësi rryme. Zakonisht jepet në kgCO₂e për kWh ose në tCO₂e për MWh. Llogaritja është e njëjtë për çdo objekt: emetimet = rryma e konsumuar (kWh) × faktori i rrjetit.

Faktori varet nga ajo që digjet për të prodhuar rrymën. Një rrjet që punon me linjit ka faktor të lartë. Një rrjet me hidrocentrale ka faktor të ulët. Për këtë arsye, një shifër e vetme rajonale ose e BE-së e jep gabim rezultatin për secilin vend veç e veç.

GHG Protocol

Scope 2 sipas vendndodhjes dhe sipas tregut

Udhëzuesi për Scope 2 i GHG Protocol, pjesë e standardit të GHG Protocol për kompanitë (Corporate Accounting and Reporting Standard), njeh dy mënyra për të raportuar rrymën e blerë:

  • Sipas vendndodhjes (location-based): përdoret faktori mesatar i rrjetit ku konsumohet rryma. Faktorët në këtë faqe shërbejnë për këtë metodë.
  • Sipas tregut (market-based): përdoren faktorët nga kontratat që ka kompania, si tarifat e furnitorit ose certifikatat e origjinës së energjisë.

Karbon360 e llogarit Scope 2 (emetimet nga rryma që blini) sipas vendndodhjes, me faktorin kombëtar të vendit ku ndodhet objekti.

Pse ka rëndësi

Pse duhet faktori i vendit të duhur

Në një fabrikë në Ballkanin Perëndimor, Scope 2 shpesh është rreshti më i madh i inventarit. Nëse për një fabrikë në Bosnjë e Hercegovinë përdorni mesataren e BE-së, 0.212 kgCO₂e/kWh, Scope 2 bie në rreth një të tretën e shifrës me faktorin e Ember për vendin, 0.602. Nëse e përdorni për një fabrikë në Shqipëri, Scope 2 rritet rreth tetë herë. Asnjëra shifër nuk do të kalonte kontrollin te blerësi ose te banka.

Më shumë për këtë: pse mesatarja e BE-së për rrjetin i ngatërron eksportuesit nga Ballkani.

02 · Sipas vendit

Faktorët e rrjetit elektrik në Ballkanin Perëndimor.

Çdo vlerë i përket një vendi dhe një burimi. Faktori i Kosovës vjen nga një burim tjetër dhe nga një vit tjetër, jo nga seria e Ember. Prandaj lexojeni më vete, jo si krahasim një me një.

Faktorët e rrjetit elektrik sipas vendndodhjes (kgCO₂e për kWh)

Burimi në çdo rresht
VendiFaktori (kgCO₂e/kWh)Viti i të dhënaveBurimiÇfarë mat shifra
Shqipëria0.0252024EmberEmetimet për kWh të prodhimit vendas, pothuajse i gjithi nga hidrocentralet. Rryma e importuar në vitet e thata nuk përfshihet. Ember ende nuk ka publikuar vlerë për 2025.
Bosnja dhe Hercegovina0.602
2025: 0.573
2024EmberEmetimet për kWh të prodhimit vendas.
Kroacia0.171
2025: 0.159
2024EmberEmetimet për kWh të prodhimit vendas.
Kosova1.342016Banka Botërore / Grütter ConsultingFaktori kombëtar i përkohshëm i rrjetit elektrik të Kosovës. Këtë faktor e përdor Karbon360 për objektet në Kosovë.
Mali i Zi0.422
2025: 0.275
2024EmberEmetimet për kWh të prodhimit vendas. Rrjeti është i vogël, ndaj vlera lëviz shumë nga viti në vit.
Maqedonia e Veriut0.512
2025: 0.426
2024EmberEmetimet për kWh të prodhimit vendas.
BE-27 (për krahasim)0.212
2025: 0.211
2024EmberEmetimet për kWh të prodhimit në BE.
Burimet: Ember, Yearly Electricity Data, rreshtat “Total generation”, kolona “Emissions intensity (gCO₂e/kWh)”, shkarkuar më 4 nëntor 2026 dhe kthyer në kgCO₂e/kWh. Të dhënat e Ember publikohen me licencën CC BY 4.0. Ember synon të përfshijë emetimet e plota të ciklit jetësor të prodhimit dhe i pjesëton me rrymën e prodhuar në vend. Kosova: faktori kombëtar i përkohshëm i rrjetit, Banka Botërore / Grütter Consulting (2016). Ember i rishikon seritë kur dalin të dhëna të reja, ndaj bashkë me faktorin shënoni gjithmonë edhe vitin e të dhënave.
03 · CBAM

Faktorët e rrjetit dhe emetimet indirekte në CBAM.

Cilat mallra

Për cilat mallra CBAM paguhen emetimet indirekte

Emetimet indirekte janë ato që lëshohen kur prodhohet rryma që konsumon fabrika e mallit CBAM. Në fazën e plotë të CBAM ato përfshihen në detyrim për çimenton dhe plehrat kimike. Për hekurin e çelikun, aluminin dhe hidrogjenin llogariten vetëm emetimet direkte. Prandaj te vlerat standarde CBAM kolona indirekte për këto mallra shënon N/A. Detajet sipas vendit i gjeni te vlerat standarde CBAM sipas vendit.

Faktori standard

Faktori i rrymës në CBAM është tjetër shifër

Për emetimet indirekte, CBAM nuk përdor faktorin tuaj të Scope 2. Aneksi II i Rregullores Zbatuese (BE) 2025/2621 cakton një faktor standard për çdo vend. Ky faktor është mesatarja e thjeshtë e faktorit të rrjetit të vendit për pesë vitet e fundit me të dhëna të besueshme. Të pesë vendet e Ballkanit Perëndimor, përfshirë Kosovën, janë në listë me emër.

Vlerat e Aneksit II bazohen në të dhëna të Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë. Sipas rregullores, ato mund të rishpërndahen vetëm për qëllime jotregtare, ndaj nuk i ribotojmë këtu. Mund t’i lexoni në vetë rregulloren në EUR-Lex.

Faktori real

Kur mund të përdorë fabrika faktorin e vet të rrymës

Sipas Rregullores Zbatuese (BE) 2025/2547, fabrika mund të përdorë faktorin e një prodhuesi të caktuar rryme në vend të faktorit standard vetëm në dy raste. Ose ka lidhje teknike direkte me atë prodhues, ose ka me të një kontratë blerjeje rryme (PPA), siç lejon pika 6 e Aneksit IV të Rregullores CBAM. Atëherë, për të caktuar faktorin, monitorohen emetimet e prodhimit të asaj rryme.

Në çdo rast, konsumi merret nga matësit dhe faturat tuaja. Kjo është gjysma e llogaritjes që e kontrolloni vetë.

Në Karbon360

Faktori, burimi dhe versioni i tij në çdo regjistrim.

Faktori i rrjetit zgjidhet sipas vendit ku ndodhet objekti. Hapni çfarëdo regjistrimi rryme dhe gjurmimi i llogaritjes ju tregon faktorin që është përdorur: vlerën, versionin dhe burimin. Përdoruesit nuk mund t’i ndryshojnë faktorët. Kështu ata mbeten me burim dhe mund të mbrohen, dhe një përditësim nuk ndryshon kurrë pa u vënë re një regjistrim të mëparshëm.

  • Inventar sipas standardit të GHG Protocol për kompanitë, Scope 2 sipas vendndodhjes
  • Faktor i vendit për çdo objekt, me burimin në regjistrim
  • Objektet në Kosovë me 1.34 kgCO₂e/kWh
Pamja e emetimeve në Karbon360 me totalet e Scope 1 dhe Scope 2, grafikun rrethor sipas kategorisë dhe burimet më të mëdha të emetimeve
Fabrikë demo · totalet
Scope 1 · 195.24 t
Scope 2 · 964.80 t
Totali · 1,160.04 tCO₂e
Questions

Pyetjet më të shpeshta

Çfarë është faktori i emetimit për rrymën nga rrjeti?

Është sasia mesatare e CO₂e që lëshohet për një kWh rrymë në një rrjet të caktuar. E shumëzoni me konsumin tuaj dhe merrni emetimet e Scope 2 sipas vendndodhjes, ashtu si e kërkon GHG Protocol.

Sa është faktori i emetimit të rrymës për Shqipërinë?

Sipas Ember, për 2024 prodhimi i rrymës në Shqipëri ka 0.025 kgCO₂e/kWh, sepse pothuajse i gjithi vjen nga hidrocentralet. Shifra mbulon vetëm prodhimin vendas. Rryma e importuar në vitet e thata nuk përfshihet.

Sa është faktori i emetimit të rrymës për Kosovën?

Karbon360 përdor 1.34 kgCO₂e/kWh. Ky është faktori kombëtar i përkohshëm i rrjetit të Kosovës, i publikuar nga Banka Botërore me Grütter Consulting në 2016.

A është faktori i rrymës në CBAM i njëjtë me faktorin tim të Scope 2?

Jo. Për emetimet indirekte në CBAM, faktori standard caktohet për çdo vend në Aneksin II të Rregullores Zbatuese (BE) 2025/2621, si mesatare pesëvjeçare. Inventari juaj i Scope 2 përdor faktorin e rrjetit sipas vendndodhjes, me burimin dhe vitin e vet.

Pse ra kaq shumë faktori i Malit të Zi në 2025?

Seria e Ember jep 0.422 për 2024 dhe 0.275 për 2025. Mes këtyre dy viteve, emetimet e sektorit energjetik ranë nga 1.50 në 0.67 MtCO₂e. Në një rrjet kaq të vogël, ndryshimi te disa centrale e lëviz shumë mesataren kombëtare. Ndaj viti i të dhënave duhet të shkojë gjithmonë bashkë me faktorin.

Nga vijnë këto shifra?

Të gjithë faktorët në këtë faqe, përveç atij të Kosovës, vijnë nga Yearly Electricity Data e Ember, e publikuar me licencën CC BY 4.0. Faktori i Kosovës vjen nga studimi i Bankës Botërore / Grütter Consulting i vitit 2016. Burimi shënohet në çdo rresht.

Shihni Scope 2 tuaj me faktorin e vendit tuaj.

Sillni faturat e rrymës për një muaj. Faktori kombëtar, burimi dhe versioni i tij shënohen në çdo regjistrim.