Faktorët e emetimit: nga i merr Karbon360, si i ruan me version dhe ku i shihni
Faktori i emetimit tregon sa CO₂e lëshon një njësi: një kWh rrymë, një litër naftë, një metër kub gaz ose një ton produkt. Me të, konsumi juaj kthehet në emetime. Faktori është gjysma e llogaritjes që nuk e kontrolloni ju. Prandaj pyetja e parë e atij që i kontrollon të dhënat zakonisht është: cilin faktor keni përdorur?
Çfarë bën faktori i emetimit
Formula është e shkurtër: emetimet (kg CO₂e) = të dhënat e aktivitetit × faktori i emetimit. Të dhënat e aktivitetit janë konsumi dhe prodhimi juaj, që i merrni nga dokumentet që i mbani gjithsesi. Faktori i kthen ato në emetime.
Pse faktorët e emetimit ndryshojnë kaq shumë në Ballkanin Perëndimor
Në rajon ka rrjete elektrike që mbështeten kryesisht te hidrocentralet (Shqipëria) dhe rrjete që mbështeten kryesisht te linjiti (Kosova). Kështu, i njëjti kWh ka emetime shumë të ndryshme, varësisht se në cilin vend e keni blerë. Me faktorin mesatar të BE-së, Scope 2 del disa herë gabim. Scope 2 zakonisht është rreshti më i madh i një inventari në Ballkan, ndaj këtu gabimi i një mjeti të përgjithshëm duket më shumë se kudo.
Karbon360 përdor faktorin e vendit ku ndodhet objekti dhe ju tregon cilin faktor ka përdorur. Prandaj fusha “vendi” te çdo objekt ka rëndësi: ajo përcakton faktorin e rrjetit për shifrën tuaj më të madhe.
Nga vijnë faktorët e emetimit
Faktorët e publikuar vijnë nga disa lloje burimesh: udhëzimet e IPCC-së për inventarët kombëtarë të gazrave serrë, statistikat kombëtare dhe operatorët e rrjetit, si dhe tabelat qeveritare të faktorëve, si ato të DESNZ/DEFRA në Mbretërinë e Bashkuar dhe të US EPA në SHBA. Secili burim ka vitin e vet bazë, zonën gjeografike dhe metodën. Asnjëri nuk vlen për çdo vend.
Si punon Karbon360 me faktorët e emetimit
- Bibliotekë rajonale e zgjedhur me kujdes. Faktorët për tregun tuaj i ngarkojmë para se të filloni punën.
- Me burim dhe me version. Te çdo faktor shkruhet burimi dhe versioni. Versionet e vjetra nuk fshihen, ndaj një përditësim i mëvonshëm nuk ndryshon pa dijeninë tuaj një regjistrim të mëparshëm.
- I dukshëm në çdo regjistrim. Hapni cilindo regjistrim dhe te gjurmimi i llogaritjes shihni faktorin, vlerën, versionin dhe burimin.
- Metoda sipas vendndodhjes (location-based) për rrymën nga rrjeti. Shihni si llogariten emetimet Scope 2.
- Përdoruesit nuk mund t’i ndryshojnë. Nëse mendoni se një faktor është i gabuar, dërgoni burimin te ekipi i mbështetjes. Ne përgjigjemi me dokumente.
Vlerat e faktorëve i shihni në platformë, te çdo regjistrim. Nuk i publikojmë në një tabelë të hapur.
Çfarë pyet verifikuesi për faktorët e emetimit
| Pyetja | Ku e gjeni përgjigjen |
|---|---|
| “Cilin faktor keni përdorur për rrymën?” | Hapni cilindo regjistrim të rrymës: faktori, vlera, versioni dhe burimi janë te gjurmimi i llogaritjes. |
| “Pse ndryshon viti i kaluar?” | Krahasoni periudhat në pamjen e emetimeve. Versionet e faktorëve ruhen, ndaj çdo ndryshim në rezultat shpjegohet ose me ndryshim në konsum, ose me ndryshim në faktor, kurrë me të dyja njëherësh. |
Lexoni edhe
- Gjurmimi i llogaritjes — çfarë ruhet pas çdo shifre
- Burimet e emetimeve që mbështeten — çdo lëndë djegëse, proces dhe kategori
- Si llogariten emetimet Scope 2 — metoda sipas vendndodhjes dhe sipas tregut
Pyetjet më të shpeshta
A mund ta ndryshoj një faktor emetimi në Karbon360?
Jo. Faktorët vijnë nga një bibliotekë rajonale e zgjedhur me kujdes, që secili të ketë burim, version dhe të mbrohet kur kontrollohet. Nëse mendoni se një faktor nuk vlen për rastin tuaj, na shkruani te mbështetja dhe na dërgoni burimin.
A ndryshojnë shifrat e vitit të kaluar kur përditësohet një faktor?
Jo. Çdo regjistrim mban versionin e faktorit me të cilin është llogaritur, dhe versionet e vjetra ruhen.
Cilën metodë përdor Karbon360 për rrymën?
Metodën sipas vendndodhjes (location-based): mesataren e rrjetit kombëtar të vendit ku ndodhet objekti.
Faktori i saktë për vendin tuaj, në çdo regjistrim.
Zgjidhni një herë vendin e objektit. Pas kësaj, çdo regjistrim mban faktorin e rrjetit, versionin dhe burimin e tij.